Στη Νάξο, πολλοί διεκδικούν να βρίσκονται στο κέντρο του νησιού. Όμως, το κέντρο του κόσμου όλοι συμφωνούν ότι βρίσκεται στην Απείρανθο!

Και αν αυτό ακούγεται κοινότυπο και κάπως κλισέ, υπάρχουν και άλλα κοσμητικά επίθετα για να περιγράψεις αυτό το …γαλατικό χωριό της Νάξου, με τους κατοίκους που νιώθουν και – το πιο σημαντικό – είναι ξεχωριστοί.

[dropcap type=»background»]Κ[/dropcap]άτι οι εκλεκτές συγγένειες που έχουν με το χωριό Ανώγια της Κρήτης, κάτι το ξεχωριστό γλωσσικό ιδίωμα, κάτι η διαφορετική φιλοσοφία ζωής που ακολουθούν, «παράσημο» από την παράδοση που ξεχειλίζει σε κάθε γωνιά, έχουν στρώσει τη ζωή τους στη ράχη του βουνού Φανάρια διαφορετικά.

Με τραγούδια που ευωδιάζουν χρώματα, αρώματα και όμορφες εικόνες! Ένα κοτσάκι απεραθίτικο, μέσα σε λίγες λέξεις, χωράει μέσα του όλη την κοσμοθεωρία εκείνου που το σκαρώνει. Και οι Απεραθίτες τέτοιες κοσμοθεωρίες τις… σκαρώνουν στο άψε-σβήσε!

«Του χωριού μου τα στενά σοκάκια δεν θα τα ξεχάσω.
Λόγια, πουλιά που φτερουγάνε πάνω από τα γλέντια, πάνω από τις καρδιές,
πάνω από τους έρωτες, τους φανερούς και τους αφανέρωτους…»

«Με κοτσάκια φανερώνω, της αγάπης μου τον πόνο…»

Όταν φτάσεις στ’ Απεράθου – όπως επιβάλλεται να το πεις, όταν θα περιγράφεις τα έργα και τις ημέρες σου από τις διακοπές στη Νάξο – θα χαθείς στα στενά σοκάκια.

Και θα σιγοψιθυρίζεις τα νησιώτικα. Θα καλοχαιρετάς γέροντες με δυνατό το αποτύπωμα του χρόνου ή ενός σκληρού χτυπήματος της μοίρας. Θα σε κεράσουνε ε(ρ)ακή που θα την πιείς, σε γνήσια απεραθίτικη αξάν. Κι αν πιείς τρεις-τέσσερις και, μάλιστα, μονοκοπανιά… θα νιώσεις, λίγη ώρα μετά, κοινωνός μιας βαθιάς και σπάνιας παράδοσης, μοναδικής στο Αιγαίο.

[dropcap type=»default»]Κ[/dropcap]αι αυτό δεν είναι θεωρίες και λόγια! Το βλέπεις ολοκάθαρα. Ένας τόπος γεμάτος ιστορία από τα αρχαία χρόνια, με πλούσιο έδαφος και υπέδαφος, με παραδόσεις που σου συστήνονται στα πέντε μουσεία που υπάρχουν στο χωριό. Και κάθε άλλο παρά μουσειακό είδος είναι η ιστορία του χωριού! Ο βυζαντινός της πλούτος αποκαλύπτεται ήδη από την εκκλησία της Αγίας Κυριακής, με τις σπάνιες τοιχογραφίες της εικονομαχικής περιόδου, παλαιότερη στρώση των οποίων κατόρθωσαν να φέρουν στο φως σήμερα ειδικευμένοι επιστήμονες.

Κι άσε που ίσως δεις και τον Μανώλη Γλέζο, τη ζωντανή ιστορία του τόπου, να πίνει τον καφέ του στην πλάτσα του χωριού.

Εκεί, όμως, που θα νιώσεις πια ιδανικός μα και ανάξιος εραστής της Απειράνθου, θα είναι όταν δοκιμάσεις τις τοπικές σπεσιαλιτέ. Μόνο αυτό το μοναδικό πανηγύρι γεύσεων και αρωμάτων, που θα πλημμυρίσει τον ουρανίσκο σου, θα αρκέσει, για να πεις ότι θα έρθεις και του χρόνου! Ενώ θα συμφωνήσεις με το ταίρι σου ότι του χρόνου θα παραγγείλετε λιγότερα, γιατί οι μερίδες είναι υπερδιπλάσιες του κανονικού!

Καθώς αφήνεις τ’ Απεράθου, σε θαμπώνει το δειλινό που κοκκινίζει σαν δεκατετράχρονο κορίτσι που πήρε το πρώτο του φιλί, καθώς ο ήλιος χάνεται πίσω από τον Αρτεμώνα. Πίσω σου, η Απείρανθος κλείνει σαν ένα καλά κρυμμένο μυστικό ή σαν ένα από τα άπειρα άνθη, από αυτά που πήρε το όνομά του το χωριό, που κάθε που η μέρα φεύγει, θα σου τριβελίζει την ψυχή και θα σε κάνει να σκαρώνεις και ‘συ ένα κοτσάκι για το χωριό που περπάτησες, άγγιξες, αγάπησες και θα ‘θελες να ξαναρθείς…

Να σ’ αγαπώ ήντα ‘θελα, φουρτούνες να ‘χω και μπελά…